Przejdź do treści

Historia Sprunki

Od fanowskiego projektu na Scratchu do światowego szału i całej sceny faz i modów – opowiedziane faktami, które udało się nam sprawdzić.

Projekt ze Scratcha, który obiegł świat

Sprunki zaczęło się jako fanowski projekt na Scratchu, darmowej stronie do programowania dla młodzieży stworzonej przez MIT Media Lab, gdzie każdy może budować gry i animacje z kolorowych bloków kodu i dzielić się nimi. Jego autor to użytkownik Scratcha znany jako NyankoBfLol. Fanowskie wiki datują pierwsze wrzucenie na koniec sierpnia 2024 roku; w większości z nich jako dokładny dzień podaje się 26 sierpnia.

Pomysł wziął się z gier do miksowania muzyki w stylu beatboxu, w których na scenie stoi rząd postaci, a każda śpiewa lub gra jedną partię utworu. Sprunki miało własną obsadę okrągłogłowych, kolorowych postaci i własne pętle. Przeciągało się ikony dźwięków na proste szare figury, każda figura zmieniała się w postać i dołączała do utworu, a razem tworzyły kawałek, który zawsze trzymał rytm. Było to na tyle proste, że każdy mógł grać, i pełne małych niespodzianek.

Zwrot akcji: strona horroru

Tym, co wyróżniało Sprunki, była jego mroczna strona. Za wesołą obsadą kryła się druga wersja tego samego utworu: jedna konkretna postać, czarna, zmieniała całą scenę w scenę z horroru. Tło ciemniało, pętle stawały się ostre i zniekształcone, a przyjazne postacie zmieniały się w ranne, krwawiące lub zniszczone wersje samych siebie. Gracze zaczęli nazywać zwykły miks „Phase 1”, a wersję horror „Phase 2”, i te nazwy się przyjęły.

Kreskówkowa krew była też powodem pierwszych kłopotów. We wrześniu 2024 roku, po zgłoszeniach dotyczących brutalnych obrazów, projekt zdjęto ze Scratcha, który jest skierowany do dzieci. Autor wrzucił go ponownie, znów został usunięty, a mod przeniósł się na Cocrea, inną stronę z projektami w stylu Scratcha. Wtedy nie miało już większego znaczenia, gdzie leży plik: kopie były wszędzie.

Jesień 2024: Sprunki jest wszędzie

We wrześniu i październiku 2024 roku Sprunki rozeszło się po YouTubie i TikToku. Filmy z reakcjami pokazywały graczy odkrywających przełącznik horroru, animatorzy robili krótkie kreskówki o postaciach, a fani rysowali je w każdym możliwym stylu. Postacie dostały imiona, charaktery i całe fanowskie historie. Mod szybko zebrał duży fandom, głównie młodych graczy, a portale z grami zaczęły kopiować go na własne strony, często bez pytania autora o zgodę.

Nagła sława nie była dla twórcy wyłącznie dobrą wiadomością. Według jego własnych wpisów i fanowskich wiki niekończące się kopie, farmy treści i ataki na jego konta odebrały mu radość z projektu. W listopadzie 2024 roku wydał ostatnią aktualizację i ogłosił, że nie będzie kontynuował Sprunki. Później wspominano o remake'u, ale według fanowskich źródeł on również nie został ukończony.

Fazy: fani piszą kolejne rozdziały

Gdy oryginał się zatrzymał, pałeczkę przejęła scena modów. Projekt na Scratchu można otworzyć, zmienić i udostępnić ponownie jako remiks, więc każdy mógł rozebrać Sprunki na części i zrobić własną wersję. Najsłynniejsze serie to „fazy”. Jeśli Phase 1 i Phase 2 to zwykła i horrorowa strona oryginału, to Phase 3 musiała być kolejnym rozdziałem – i fani ją napisali.

Fanowskie wiki przypisują pierwszą szeroko graną Phase 3, z początku października 2024 roku, użytkownikowi Scratcha o nazwie qwe_rty. Zachowała znajomą obsadę, ale opowiadała mroczniejszą historię, z postaciami oznaczonymi jako zarażone, ranne lub gorzej. Jej remake rozszedł się pod nazwą Phase 4, a dalej numery szły w górę: Phase 5, 6, 8, 10 i daleko dalej, do tego żartobliwe numery, takie jak Phase 69 i Phase 666. Różni autorzy tworzyli różne fazy o tym samym numerze, więc „Sprunki Phase 5” może oznaczać więcej niż jeden mod, zależnie od tego, gdzie grasz. Nasza strona z fazami opisuje wersje, w które zagrasz tutaj.

Retake'i, kreatory i wszystko pomiędzy

Obok numerowanych faz pojawiło się mnóstwo innych pomysłów. Mody „Retake” przerysowują całą obsadę i nagrywają nowe dźwięki. Mody tematyczne malują wszystko w jednym kolorze lub nastroju. Niektóre zmieniają obsadę w niemowlęta, roboty lub potwory; inne wymieniają postacie na zupełnie nowe. Kreatory OC pozwalają fanom projektować własne „original character” w stylu Sprunki, a gry rytmiczne w stylu Friday Night Funkin' wrzucają utwory Sprunki do bitew na trafianie strzałek, które fani przezwali „Sprunkin”.

Większość tych modów tworzą nastolatki na Scratchu i pokrewnych platformach, według tego samego podstawowego przepisu: scena ze slotami, rząd postaci, zestaw pętli o tej samej długości i tempie i często wersja horror. Ten wspólny przepis sprawia, że tak wiele różnych modów wydaje się znajomych już przy pierwszym uruchomieniu.

Jak mody ze Scratcha trafiają do sieci

Projekt na Scratchu to jeden plik z kodem, obrazkami i dźwiękami w środku. Aby grać w niego poza Scratchem, wiele stron używa TurboWarp, szybszej, niezależnej wersji silnika Scratcha, i jego packagera, który zamienia projekt w stronę internetową. Tak większość modów Sprunki trafia na strony z grami, w tym oryginalne wersje w tym serwisie.

Spakowane pliki są często ogromne, bo dźwięki są zapisane bez kompresji. Mody, które mamy, ważyły od około 30 do 100 megabajtów każdy. Dlatego skompresowaliśmy oryginalne mody w serwisie, nie zmieniając tego, jak działają, i dlatego zbudowaliśmy własny odtwarzacz, który pobiera postacie i pętle każdego modu wtedy, gdy są potrzebne. Więcej przeczytasz o tym serwisie.

Udostępnianie, remiksowanie i podawanie autorów

Projekty udostępnione na Scratchu są publikowane na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 2.0, która pozwala na remiksowanie, o ile podaje się autorów. Remiksowanie jest częścią tej kultury: prawie każdy mod Sprunki opiera się na innym. Uczciwie jest więc zachować widoczny łańcuch autorów, i to właśnie próbuje robić nasza strona Autorzy dla każdego modu w serwisie.

Niektóre szczegóły historii Sprunki znamy tylko z fanowskich wiki i wpisów samych twórców, a daty różnią się w zależności od źródła. Tam, gdzie nie mamy pewności, mówimy o tym. Jeśli znasz fakt, który podaliśmy błędnie, daj nam znać przez formularz kontaktowy.